Studio Chizu’nun Başkanı ve ünlü yapımcı Yuichiro Saito, Japon anime endüstrisinin son yıllarda yaşadığı küresel patlamaya rağmen, manga uyarlamalarına olan aşırı bağımlılığın uzun vadede ciddi riskler doğurabileceği konusunda sert bir uyarıda bulundu.
Saito bu açıklamaları, bu yıl ilk kez düzenlenen Aichi-Nagoya Uluslararası Animasyon Film Festivali (ANIAFF) kapsamındaki bir konferansta dile getirdi. Kodansha’nın kıdemli iş stratejisti Jessica Pourse’un da katıldığı “Japon Animesi Nedir? Dünyada Neler Oluyor?” başlıklı panelde konuşan Saito, sektörün yayın platformları ve peş peşe gelen başarılar sayesinde yurt dışında altın çağını yaşadığını ancak madalyonun öteki yüzünün göründüğü kadar parlak olmadığını belirtti.
Rekor Gelir, Ancak “Garantici” Bir Büyüme
Japon Animasyon Birliği (AJA) verilerine göre, küresel anime pazarı 2024 yılında bir önceki yıla oranla %15 artarak 25,1 milyar dolarlık rekor bir hacme ulaştı. Fakat bu devasa büyümenin neredeyse tamamen halihazırda popüler olan seriler (franchise) üzerinden gerçekleştiği görülüyor.
Örneğin, 2025 yılında gişe rekorlarını altüst eden yapımların başında 722 milyon dolarlık hasılatıyla Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba – The Movie: Infinity Castle geldi. Onu, yine Tatsuki Fujimoto’nun popüler mangasından beyaz perdeye taşınan Chainsaw Man – The Movie: Reze Arc izledi.
“Manga Ekosistemi Zayıflarsa Anime De Çöker”
Manganın, anime üretimi için yıllardır hayati bir yaratıcı kaynak olduğunu kabul eden Saito, “Mevcut fikri mülkiyetlere (IP) olan aşırı bağımlılığın sektör için sağlıksız olduğunu” savundu. Saito’ya göre, anime dünyasının varlığı şu an tamamen manganın yaratıcı üretimine göbekten bağlı durumda ve bu ekosistemin olası bir zayıflaması tüm sektörü temellerinden sarsabilir. Ayrıca, küresel çapta yükselen webtoon trendi ve Japonya dışından çıkan “anime tarzı” kaliteli yapımlar, rekabeti her geçen gün zorlaştırıyor.
Kârsız Büyüme (Profitless Boom) Çıkmazı
Panelde, özgün yapımların (original anime) sektörü ayakta tutmadaki önemi vurgulandı. Saito, hikâyeleri sıfırdan, yaratıcı bir felsefeyle kurgulamanın önemine değinerek şunları söyledi:
“Manga uyarlamaları harika, ancak kendi felsefemize dayanarak hikâyeleri ‘sıfırdan’ var etme ateşini de canlı tutmalıyız.”
Ancak stüdyoların neden mangaya yöneldiği de bir sır değil: Garantilenmiş başarı. Bir manganın geçmişteki satış rakamları, yapım komiteleri için yatırımın geri dönüşünü simgeleyen en büyük gösterge. Özgün yapımlar ise sadık bir hayran kitlesiyle başlamadığı için finansal açıdan çok daha büyük riskler taşıyor.
Sektör gelirleri tavan yapsa da Japon animasyon stüdyolarının %34,5’i, artan prodüksiyon maliyetleri ve kronik iş gücü sıkıntısı nedeniyle zarar ettiklerini bildiriyor. Bu “kârsız büyüme” ortamında, çoğu stüdyo risk alıp özgün projelere girmek yerine güvenli liman olan manga uyarlamalarına sığınıyor.
Studio Chizu’nun “Özgünlük” Başarısı
Saito’nun bu uyarıları, yönetmen Mamoru Hosoda ile kurduğu ve tüm filmografisini tamamen özgün yapımlar üzerine inşa eden Studio Chizu’nun duruşuyla birebir örtüşüyor. Stüdyonun başarıları ise özgün projelerin potansiyelini kanıtlar nitelikte:
- Wolf Children (2012): Yaklaşık 55 milyon dolar hasılat ve Japon Akademi Ödülü.
- Mirai (2018): Oscar adaylığı alan ve uluslararası başarı kazanan nadir yapımlardan.
- Belle (2021): Cannes Film Festivali’nde prömiyerini yapan ve 14 dakika boyunca ayakta alkışlanan başyapıt.
Saito, sektörün sürdürülebilirliği için Japonya’nın yeni yaratıcı çalışmalara yatırım yapması, sektördeki ağır çalışma koşullarını ve iş gücü sorunlarını çözmesi ve gelecek nesil içerik üreticileri ile izleyicilerin eğitimine odaklanması gerektiğini belirterek sözlerini noktaladı.
